Pratite nas na Facebooku


Pratite nas na Twitteru

Magične čini

1.12.2005.-15.2.2006.




Predmeti sa sto lica

Metla u ruci ili popreko na ulazu u kuću ili u ruci prve maske u povorci, zatim tzv. buinç kojeg se jaše u povodu noći Svetog Ivana, dijete vezano za kolac i okretano triput pored vatre, prokuhavanje lanca koji drži lonac iznad vatre, češalj s kojim se prolazi po grudima dojilje, ogledalo prekriveno za vrijeme agonije, plug koji se stavlja ispod kreveta kao sredstvo za liječenje protiv impotencije i sterilnosti, plug što “brazda” vodu zbog vjerovanja da će se tako prizvati kiša, sito i škare u funkciji otkrivanja kradljivca, srp zavitlan protiv tuče i nož koji reže dno pijavice...

Kako shvatiti i protumačiti ove tradicije u korištenju kućnih potrepština i alata?
Predmeti u jednom etnografskom muzeju uglavnom se tumače i promatraju u odnosu na njihovu praktičnu korist, u kontekstu koji je vezan za rad. Međutim, predmeti su mnogo više od toga jer posjeduju simboličko značenje koje ih svrstava u centar puno zanimljivijih radnji. Oni su predmet poklanjanja, prolaze iz ruke u ruku sukladno pravilima tradicije, zbijaju u sebi i u znakovima njihova korištenja životne priče, dobivaju emotivno značenje, estetsku vrijednost, pretvaraju se u elemente identifikacije (ikonografija svetaca i zanimanja, vještina), spajaju se i s vjerovanjima i magijom kao neophodnim elementima rituala i njihove priželjkivane učinkovitosti.

Izložba koja je zamišljena kao put unutar Muzeja pučke povijesti u Fontanaboni, obnavlja složene epizode života nekih pučkih radnih alata seljaka i obrtnika i nekih kućnih potrepština. Oni su korišteni u terapeutskim i ritualima vračanja, zaštitničkih i agresivnih djelovanja, predmeti simboličkog čina što je ispreplitao i upotpunjivao magijsko djelovanje unutar kalendarskog kruga i životnog vijeka. Poziva na duboke strukture povijesti i pučke kulture: znanje u stvaranju povezanosti, vrijednost prizivanja, uživanje u metafori, snagu stvarnih, opipljivih simbola.

Gian Paolo Gri